Συντάχθηκε απο τον/την myxolargos
|
13 Ιούλιος 2010
Posted in
ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ
Υλικό: Μάκης Βραχιολίδης
Ο Χολαργός υπάρχει σαν δήμος εδώ και 2500 χρόνια. Φανταστικά τα χρονικά μεγέθη της ζωής του, αλλά σπάνια τα ιστορικά τεκμήρια για να θεμελιώσουν μια υποτυπώδη “βιογραφία” του. Αν και η τύχη δεν φέρθηκε με απλοχεριά στο Χολαργό, φανερώνοντας τα μυστικά της καταγωγής του, σε έκταση ανάλογη με τον όγκο της ζωής του, τούτο δεν σημαίνει ότι είναι ολότελα ορφανός. Yπάρχουν ιστορικά ντοκουμέντα , πλήν όμως όχι τόσο επαρκή, όσα θα ήθελε ένας ερευνητής για να δώσει ένα πληρέστερο πορτραίτο.
Συνοπτικά σημειώνουμε τα ακόλουθα :
ΧΟΛΑΡΓΟΣ: Η συγκεκριμένη ονομασία δεν αφορά σε καμία περίπτωση το στενό πλαίσιο των 5 περίπου τετραγωνικών χιλιομέτρων που συνθέτουν το σημερινό, υψηλού επιπέδου προάστειο της Αθήνας.
Ο Χολαργός κατα την αρχαιότητα είχε μια πολύ ευρύτερη γεωγραφική διάσταση, που ξεκινούσε από τους Αμπελόκηπους (νοητά), περιελάμβανε το Χαλάνδρι, έφθανε στη Παλλήνη και σε κάποιες πτυχές του άγγιζε και το Μενίδι.
Αλλά μια και επικαλούμαστε το Χαλάνδρι θα πρέπει να πούμε ότι είνα το ίδιο πράγμα (Χολαργός) κατά τη παραφθορά του μέσα στους αιώνες (Χολάργειον= Χαλάνδρειον) .Η παραφθορά είναι εμφανής. Δηλαδή κατά την αρχαιότητα ο Χολαργός αποτελούσε ένα ευρύτερο κομμάτι της Αττικής, που είχε και τότε, αλλά και στους νεότερους χρόνους την ίδια περίπου ταυτότητα: Ήταν ο τόπος διακοπών, ανάπαυσης, ξεκούρασης, ή όπως θα λέγαμε σύγχρονα:
Στο Χολαργό οι Αθηναίοι είχαν το δεύτερο σπίτι τους, το εξοχικό τους. Αν θελήσει δε να ανατρέξει κανείς στα πρώτα χρόνια αυτού του αιώνα,θα διαπιστώσει ότι η περιοχή χρησιμοποιούνταν από ασθενείς (κυρίως φυματικούς) για ανάρρωση. Λόγω και του θαυμάσιου κλίματος της περιοχής αναπτύχθηκαν και νοσοκομεία(Σωτηρία).
Το κλίμα δε του Χολαργού ήταν ιδιαίτερα δημοφιλές μεταξύ των ιατρικών κύκλων σε παγκόσμια κλίμακα. Αλλά μια και αναφερόμαστε στις ιαματικές ιδιότητες της περιοχής που εσφαλμένα νομίζουμε ότι αποτελούν ανακάλυψη των συγχρόνων, θα πρέπει να σταθούμε και σε τούτη την ονομασία του Χολαργού, που κατά τουλάχιστον μια εκδοχή εμπεριέχει την έννοια (αρχαιότατη) της ίασης εκ της χολής. Και ιδού: Χολαργός σημαίνει ότι η χολή αργεί... Υπάρχουν δύο εκδοχές για την προέλευση της ονομασίας αυτής:
1) Η πρώτη υποννοέι ότι η περιοχή κατοικούνταν από ανθρώπους που δεν είχαν χολή, δεν είχαν θυμούς νεύρα κ.λ.π 2) Η δεύτερη αποδίδεται στο ότι η περιοχή συγκέντρωνε άτομα που έπασχαν από προβλήματα χολής(δηλαδή αργούσε η χολή τους, δεν λειτουργούσε κανονικά). Θεωρείται από πολύ παλιά, ως απορριπτέα η πρώτη εκδοχή και ισχυρότερη η δεύτερη, ενισχυόμενη και από τα μεταγενέστερα περί θεραπευτικών ιδιοτήτων του κλίματος της περιοχής.
Κάποιες μάλιστα σοβαρές ιστορικές καταγραφές, αναφέρουν ότι ο Περικλής αξιοποιούσε τον Χολαργό, ακριβώς επειδή είχε προβλήματα υγείας με την χολή του. Κατέφευγε στον Χολαργό για να αναπαυθεί και πιθανόν να προσδοκούσε την βελτίωση στο πρόβλημα της χολής του. Η πρώτη άποψη περί...πράων Ελλήνων, κατά την πείρα που έχουμε, απορρίπτεται από μόνη της, δοθέντος ότι το είδος του πράου Έλληνα, μάλλον είναι είδος που δεν πρέπει να εκληφθεί σοβαρά.
Ένα άλλο ιστορικό ερώτημα που τίθεται και που ακόμα (λόγω έλλειψης επιστημονικής τεκμηρίωσης) καλύπτεται από αμφιλεγόμενες θεωρίες, είναι αν το λαμπρό τέκνο της Αθηναϊκής Πολιτείας, ο Περικλής, γεννήθηκε στον Χολαργό. Κι εδώ υπάρχουν δύο εκδοχές: α) Ναι, γεννήθηκε, λεει η μία. β) Όχι, δεν είναι γνωστόν πού γεννήθηκε ο Περικλής, απλά επισκεπτόταν τον Χολαργό για την υγεία του, Χολή... αργούσα επιμένει η δεύτερη άποψη. Σίγουρα όμως ο Περικλής δεν υπήρξε....ουρανοκατέβατος ανεξάρτητα από τα υποστηριζόμενα περί αργούσης χολής του...
Είναι απολύτως βέβαιο ότι ο στρατηγός και πολιτικά ένδοξος πατέρας του Ξάνθιππος, είχε το εξοχικό του σπίτι στον Χολαργό, όπου περνούσε τον περισσότερο καιρό του εκεί. Κι αν λάβουμε υπόψη ότι τα... γεννητούρια δεν γινόντουσαν σε μαιευτήριο αλλά κατ’οίκον, τότε κατά ένα ποσοστό πρέπει να θεωρείται γεννέτειρα του Περικλή ο Χολαργός. Ο ισχυρισμός εδράζεται στην λογική. Τεκμήρια επιστημονικά όμως δεν υπάρχουν.
Πάντως ο έγκυρος καθηγητής της αρχαίας Ιστορίας στο Πανεπιστήμο της Γλασκώβης Α.Ρ.ΜΠΕΡΝ, υποστήριζε σχετικά: “Ο Περικλής γεννήθηκε γύρω στα 494 π.Χ. πιθανόν στο εξοχικό σπίτι του πατέρα του, στον Χολαργό, στον κάμπο, κοντά στην Αθήνα. Πρέπει να ήταν πάνω από 20 χρονών στα 473 π.Χ., όταν το όνομά του εμφανίζεται για πρώτη φορά σ’ένα σωζόμενο δημόσιο κείμενο κι ήταν σε πλήρη ακμή ως το θάνατό του, στα 429 π.Χ., όχι πάνω από τα 65. Κανείς όμως δεν έχει καταγράψει το ακριβές έτος της γεννήσεώς του. Τα νήπια, ακόμη και των πιο διακεκριμένων οικογενειών, σπάνια είναι διάσημα... ...Αν η οικογένεια του Ξάνθιππου ήταν διακεκριμένη, η οικογένεια της μητέρας του Περικλή, ήταν φημισμένη απ’άκρη σ’άκρη του ελληνικού κόσμου. Ήταν από τον μεγαλοπρεπή, λαμπρό και κάπως ολέθριοοίκο των Αλκμεωνιδών, που η οικογενειακή τους ιστορία, συνιστούσε σημαντικό μέρος της ιστορίας της Αθήνας. Ισχυριζόταν ότι καταγόταν από την οικογένεια του βασιλιά Νέστορα του Τρωϊκού πολέμου, που είχε μεταναστεύσει στην Αθήνα, όταν οι άγριοι Δωριείς κατακτητές, σάρωσαν την Πελοπόννησο, ιδρύοντας την μεγάλη στρατιωτική δύναμη της Σπάρτης. Η πιθανότητα λοιπόν ο Περικλής να είναι Χολαργεύς είναι πολύ μεγάλη, γι αυτό και οι τοπικιστές της πόλης, θεωρούν τον Περικλή δικό τους τέκνο. Έχουν δε στολίσει την κεντρικότερη αρτηρία της πόλης με το άγαλμά του, ενώ η τοπική εφημερίδα ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΣ η οποία και πρωτοκυκλοφόρησε στα 1970, έχει ως επίσημο έμβλημά της την κεφαλή του ευκλεούς Περικλή, υποστηρίζοντας φανατικά την καταγωγή του από τον Χολαργό. Αρκετά χρόνια αργότερα και η Δημοτική αρχή της πόλης, μιμούμενη το παράδειγμα της εφημερίδας, τοποθέτησε και αυτή στα έγγραφά της την κεφαλή του Περικλή, σήμα το οποίον εδώ και λίγο καιρό έχει καταστεί ως το επίσημο έμβλημα του Δήμου Χολαργού. Όλα αυτά υποδηλώνουν ότι ο Χολαργός είναι η πατρίδα του πλέον ένδοξου ανδρός της Ελληνικής αλλά και παγκόσμιας ιστορίας.
Για την ιστορία του Χολαργού δεν υπάρχουν νεώτερα γραπτά. Ωστόσο, φιλόπονοι εραστές της πόλης, όπως ο Γ.Μπρούλης αρχικά, η εφημερίδα ΑΤΤΙΚΑ ΝΕΑ, με τον Γ.Παπαγεωργόπουλο,κυρίως όσον αφορά την νεώτερη ιστορία της πόλης , ο Απόστολος Βραχιολίδης στα ΧΡΟΝΙΚΑ ΤΟΥ ΧΟΛΑΡΓΟΥ (1974), ο φιλόλογος Γυμνασιάρχης Ιωάννης Χαρίτος (ΜΗΝΥΜΑ 1982), προσπάθησαν να δώσουν όλα τα υπάρχοντα στοιχεία για την πόλη του Χολαργού. Φυσικά όλοι οι ανωτέρω, σε καμμία περίπτωση δεν διεκδικούν δάφνες ιστορικού. Κίνητρό τους υπήρξε η αγάπη προς την πόλη, με εκείνη την μαγική αρχαϊκή λιτότητα.
Για την ιστορική αφετηρία του Χολαργού υπάρχει κι ένα άλλο κείμενο που έλκει την καταγωγή του στα 1936, με την ευκαιρία της έκδοσης του πρώτου λευκώματος για τον Χολαργό, προς ενίσχυση της ανοικοδόμησης του Μητροπολιτικού Ναού της πόλης, Παναγία Φανερωμένη και στο οποίο λεύκωμα, καταχωρούνται επίσης ενδιαφέροντα στοιχεία.
Θα είναι ανευλαβές να αναμασήσουμε τα εκτιθέμενα από τους εραστές αυτούς συγγραφείς του Χολαργού. Καταχωρούμε την μαρτυρία τους, όπως ακριβώς είδε το φως κατά την εποχή εκείνη, ώστε ο αναγνώστης να κρίνει, να συγκρίνει και να αντιπαραβάλει τις εκτιθέμενες πληροφορίες και μόνος του να καταλήξει σε συμπεράσματα.
